كَدَأۡبِ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَذَّبُواْ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِمۡ فَأَهۡلَكۡنَـٰهُم بِذُنُوبِهِمۡ وَأَغۡرَقۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَۚ وَكُلٌّ كَانُواْ ظَـٰلِمِينَ
54
تفسیر نور
(اى پیامبر! روحیّهى مردمِ زمان تو،) همچون خوى و روش فرعونیان و كسانى است كه پیش از آنان بودند، آیات پروردگارشان را تكذیب كردند، پس ما نیز به سزاى گناهانشان، هلاكشان ساختیم و فرعونیان را غرق كردیم، و همگى (فرعونیان و كفّار قریش) ستمگر بودند.
نکتهها
تعبیر «كدأب آل فرعون» در دو آیهى قبل نیز آمده بود، امّا این تكرار منافاتى با بلاغت ندارد، چون موقعیّتها متفاوت است. آنجا سخن از كیفر الهى نسبت به ظالم بود، اینجا تغییر نعمت براساس تغییر حالات مردم است. البتّه ممكن است در آیهى قبل، عذاب اخروى منظور باشد و اینجا عذاب دنیوى.پیامها
از گذشته و سرنوشت گذشتگان درس بگیریم. «كدأب آلفرعون» تكذیب آیات الهى، زمینهى هلاكت انسان است. «كذّبوا بآیات ربّهم فأهلكناهم»
انسان، داراى اختیار است و سرنوشت او در گرو عملكرد خودش مىباشد. «كذّبوا بآیات ربّهم فأهلكناهم بذنوبهم»
ظلم و گناه، عامل قهر الهى است، چه ظلم به خویش، چه به مردم و چه به انبیا و مكتب. «أهلكناهم بذنوبهم... كانوا ظالمین»
سختىها، حوادث و اتّفاقات دنیوى و زوال نعمتها، پیامد گناهان انسان مىباشد. «فأهلكناهم بذنوبهم و اغرقنا آلفرعون»
تكذیب آیات الهى و گناه، ظلم است. «كذّبوا... كانوا ظالمین»