كَلَّآ إِنَّ كِتَـٰبَ ٱلۡأَبۡرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ
18
كَلَّآ إِنَّ كِتَـٰبَ ٱلۡأَبۡرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ
18
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا عِلِّيُّونَ
19
كِتَـٰبٌ مَّرۡقُومٌ
20
يَشۡهَدُهُ ٱلۡمُقَرَّبُونَ
21
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ لَفِي نَعِيمٍ
22
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ
23
تَعۡرِفُ فِي وُجُوهِهِمۡ نَضۡرَةَ ٱلنَّعِيمِ
24
يُسۡقَوۡنَ مِن رَّحِيقٍ مَّخۡتُومٍ
25
خِتَـٰمُهُۥ مِسۡكٌۚ وَفِي ذَٰلِكَ فَلۡيَتَنَافَسِ ٱلۡمُتَنَـٰفِسُونَ
26
وَمِزَاجُهُۥ مِن تَسۡنِيمٍ
27
عَيۡنًا يَشۡرَبُ بِهَا ٱلۡمُقَرَّبُونَ
28
مراد از كتاب ابرار، سرنوشت نیكان در قیامت است و «مرقوم» یعنى مشخص و نشاندار به گونهاى كه با سایر نوشتهها اشتباه نمىشود.
«ارائك» جمع «اریكة» به معناى تختى است كه زینت شده و براى آرمیدن مهیاست.
«نَضرة» به معناى زیبایى و خرّمى و «نعیم» به معناى نعمت فراوان و «رَحیق» به معناى شراب خالص است.
«تنافس» یا از «نفیس» است، یعنى دو نفر براى به دست آوردن یك شىء نفیس تلاش مىكنند و یا از «نفس» است، یعنى دو نفر براى به دست آوردن چیزى، آخرین نفس خود را به كار برده و تلاش مىكنند.13
پذیرایى در بهشت، مراتب و درجاتى دارد:
براى گروهى «یسقون» و براى گروهى دیگر «سقاهم ربّهم»14 یعنى بعضى با واسطه و بعضى بىواسطه الطاف را دریافت مىكنند.
بعضى گفتهاند كه مراد از مسك در «ختامه مسك»، ظرف شراب مُهر شده است.
مقرّبان از تسنیم مىنوشند، ولى ابرار از نوشیدنى كه با تسنیم مخلوط شده، خواهند نوشید.
نوشیدنىهاى بهشتى انواعى دارد: بعضى در نهرها جارى است: «انهار من ماء، انهار من لبن، انهار من خمر، انهار من عسل»15 بعضى در ظرفهاى مُهر شده است: «ختامه مسك» و بعضى از آسمانِ بهشت یا از طبقات بالاى آن فرو مىریزد كه همان تسنیم است.16
امام باقرعلیه السلام فرمود: تسنیم، بهترین نوشیدنى بهشت است و مخصوص پیامبر و اهل بیت اوست و از بالا مىریزد و در منزلهاى آنان جارى است.17
16) تفسیر نمونه.
17) تفسیر برهان.
دریافت نعمت در حضور دیگران، لذّت را چند برابر مىكند. «یشهده المقرّبون»
جایگاه بلند و اِشراف بر منظرههاى زیبا، از نعمتهاى بهشتیان است. «على الارائك ینظرون»
حالات روحى و روانى انسان، بر جسم او تأثیرگذار است. «تعرف فى وجوههم» (درخشندگى صورت بهشتیان براى انسان مشهود است.)
بكر و دست نخورده بودن نعمتهاى بهشتى، یك ارزش است. «مختوم»
لذّتهاى بهشتى، عوارض ندارد. «ختامه مسك»
در فرهنگ اسلام، دنیا، میدان مسابقه و رقابت است، البتّه رقابت براى به دست آوردن نعمتهاى اخروى. «و فى ذلك فلیتنافس المتنافسون»
بهشتیان، درجات و مراتبى دارند. «الابرار - المقربون»