وَءَاخَرُونَ ٱعۡتَرَفُواْ بِذُنُوبِهِمۡ خَلَطُواْ عَمَلًا صَـٰلِحًا وَءَاخَرَ سَيِّئًا عَسَى ٱللَّهُ أَن يَتُوبَ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
102
تفسیر نور
و (از اعراب) دیگرانى هستند كه به گناهان خویش اعتراف كردهاند، كار خوب و بد را به هم آمیختهاند. امید است خداوند توبهى آنان را بپذیرد (و لطف خویش را به آنان بازگرداند). همانا خداوند، آمرزنده و مهربان است.
نکتهها
چند نفر از یاران پیامبرصلى الله علیه وآله، از شركت در جنگ تبوك تخلّف ورزیدند، آن هم نه از روى نفاق، بلكه بهخاطر دلبستگى بهزندگى. آیات انتقادآمیز كه نازل شد، پشیمان گشتند وخود را به نشانهى توبه، به ستون مسجد بستند. تا آنكه خداوند توبهى آنان را پذیرفت ورسول خداصلى الله علیه وآله طناب را گشود و آنها آمرزیده شدند.پیامها
همهى اصحاب پیامبر عادل نبودند، برخى مرتكب سیّئات هم مىشدند. «خلطوا عملاً صالحاً و آخر سیّئاً» انسان در میان اعمالِ خود نباید تنها نقاط قوّتش را ببیند، بلكه باید بدنبالِ جبرانِ نقاط ضعف و خطاهایش باشد. «اعترفوا... خلطوا»
اعتراف به گناه، انتقاد از خود و داشتن كارهاى خوب و صالح، زمینهساز بخشایش الهى است. «اعترفوا، یتوب علیهم»
گرچه خداوند وعدهى آمرزش داده، امّا انسان باید میان خوف و رجاء باشد. «عسى اللَّه ان یتوب علیهم»
خطاكار پشیمان، به امید نیازمند است و آغوش اسلام براى پذیرش او باز است. «اعترفوا... انّ اللّه غفور رحیم»