أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تُتۡرَكُواْ وَلَمَّا يَعۡلَمِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ جَـٰهَدُواْ مِنكُمۡ وَلَمۡ يَتَّخِذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَا رَسُولِهِۦ وَلَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَلِيجَةًۚ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ
16
تفسیر نور
یا پنداشتهاید كه (تنها با ادّعاى ایمان) رها مىشوید، در حالى كه هنوز خداوند (با امتحانهایش شما را نیازموده،) تا كسانى را از شما كه جهاد كرده و جز خدا و پیامبرش و مؤمنان رازدارى برنگزیدهاند، معلوم دارد و خداوند به آنچه مىكنید آگاه است.
نکتهها
این آیه نیز همچون آیات پیشین، براى تشویق به جهاد است.«وَلیجَة» از «ولوج» مانند كلمهى «بطانة»، به معناى اسرار و امور نهان است، و مقصود در اینجا مَحرم اسرار است.
طبق روایات متعدّد، مراد از مؤمنانى كه مىتوانند مَحرم اسرار باشند، رهبران آسمانى مىباشند. 22
22) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
هستى و برنامههاى آن، هدفدار است. انسانها و آیندهشان، رها شده نیستند، پس باید از دنیاى خیال بیرون آمد و واقعبین بود. «ام حَسِبتم» ادّعاى ایمان كافى نیست، آنچه صفها را از هم جدا مىكند، عمل و جهاد و آزمایشهاست. «ام حَسِبتم ان تتركوا»
كسانى در آزمون ایمان موفّقند كه اسرار جامعه اسلامى را جز با خدا و رسول و مؤمنان واقعى در میان نگذارند. «ولیجة» (در صدر اسلام افرادى با بیگانه ارتباط داشتند)
دادن اسرار و اطلاعات به بیگانگان و آنان را مَحرم اسرار دانستن، حرام و نشانهى ضعف وبىایمانى و مورد هشدار و توبیخ است. «لم یتّخذوا... وَلیجة»
وظیفهى مسلمانان، در برابر دشمنان خارجى جنگیدن و در برابر دشمنان داخلى، حفظ اسرار و رازدارى است. «جاهدوا، لم یتّخذوا»
خداوند از وضع مردم آگاه است و نیازى به آزمودن ندارد، ولى امتحان، یك سنّت الهى است. «و اللَّه خبیر»
اگر اسرارتان را به بیگانه گفتید، خدا مىداند و به حساب شما مىرسد. «واللَّه خبیر بما تعملون»