إِنَّمَا يَعۡمُرُ مَسَـٰجِدَ ٱللَّهِ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡـَٔاخِرِ وَأَقَامَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَى ٱلزَّكَوٰةَ وَلَمۡ يَخۡشَ إِلَّا ٱللَّهَ فَعَسَىٰٓ أُوْلَـٰٓئِكَ أَن يَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُهۡتَدِينَ
18
تفسیر نور
مساجد خدا را تنها كسانى باید آباد كنند كه به خدا و روز قیامت ایمان دارند و نماز را به پا داشته و زكات مىپردازند و جز از خدا نمىترسند. امید است كه آنان از رهیافتگان باشند.
نکتهها
مسجد، پایگاه مهّم عبادى و اجتماعى مسلمانان است. بنابراین، هم متولّیان آن باید صالح و پاك باشند و هم برنامههایش سازنده و تربیت كننده، هم بودجهاش مشروع و حلال باشد و هم مسجدیان اهل تقوا و خدایى و مورد تكریم. وگرنه اگر سازندگان مساجد، جبّاران و سلاطین باشند و پیشنمازان، افراد بىسواد و ترسو و خادمان نیز وارفتگان بىحال، طبعاً مساجد از هدف اصلى خود كه آبادى معنوى است، دور خواهند ماند.به گفتهى مرحوم فیض كاشانى در تفسیر صافى، تعمیر مسجد شامل مرمّت، نظافت و فرش كردن، روشنایى، تدریس و تبلیغ مىشود.
در قرآن 32 بار از زكات یاد شده كه 28 بار آن در كنار نماز بیان شده است.
رسول خداصلى الله علیه وآله فرمود: «اذا رأیتم الرّجُلَ یعتاد المسجدَ فاشهَدُوا له بالأیمان» 23 همین كه دیدید كسى به مسجد رفت و آمد مىكند، به ایمان او گواهى دهید.
در احادیث براى كسانى كه به مسجد رفت و آمد مىكنند، بهرههاى فراوان ذكر شده است، از جمله: پیدا كردن دوست و برادر دینى، آگاهىهاى مفید، ارشاد و دورى از گناه، برخوردارى از نعمت و رحمت الهى. 24
23) تفسیر درّالمنثور.
24) وسائل الشیعه و تفسیر درّالمنثور.
پیامها
تولیت و تعمیر مسجد شرایطى دارد:الف: از جهت اعتقادى، ایمان به مبدأ و معاد. «آمن باللّه و الیوم الاخر»
ب: از نظر عملى، برپا داشتن نماز وپرداخت زكات. «اقامالصلوة وآتى الزكوة»
ج: از جهت روحى، شجاعت و نفوذناپذیرى. «لمیخش الا اللّه» (اگر متولّى مسجد، شجاع باشد، مسجد نیز كانون حركتهاى ضدّ ظلم خواهد بود)
وظیفهى متولّیان مساجد و تعمیركنندگان آنها، رسیدگى به محرومان است. «انّما یعمر... آتى الزكوة»
ایمان از عمل جدا نیست، «آمن... و اقام» نماز از زكات جدا نیست، «اقام الصلوة و آتى الزكوة» و مسجد از انقلاب جدا نیست. «مساجد اللّه... و لم یخش»
با وجود ایمان، عمل صالح، نماز، زكات و شجاعت، باز هم مغرور نشویم، هنوز خطر انحراف وجو دارد. «فعسى اولئك من المهتدین»