وَلَئِن سَأَلۡتَهُمۡ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلۡعَبُۚ قُلۡ أَبِٱللَّهِ وَءَايَـٰتِهِۦ وَرَسُولِهِۦ كُنتُمۡ تَسۡتَهۡزِءُونَ
65
تفسیر نور
اگر از منافقان بپرسى (چرا مسخره كردید؟) قطعاً مىگویند: ما فقط شوخى و بازى مىكردیم (و غرضى نداشتیم). بگو: آیا خداوند و آیات او و پیامبرش را مسخره مىكردید!؟
نکتهها
«خَوْض» در زبان عربى به معناى، پانهادن در گِل است و در قرآن به ورود در كارهاى ناپسند گفته مىشود.آیه، مربوط به جنگ تبوك است كه منافقان قصد كشتن پیامبر را در بازگشت داشتند. یكى از آنان گفته بود: اگر توطئه فاش شد، چه كنیم؟ دیگرى گفت: مىگوییم مزاح و شوخى بود. در واقع عذرى بدتر از گناه آوردند. 110
110) تفسیر مجمعالبیان.
پیامها
دروغ و توجیهگرى، از كارهاى دائمى منافقان است. «لئن سألتهم لیقولنّ» عقبنشینى، احساس ضعف و تزویر و اصرار بر خلاف، حتّى پس از افشاى توطئه نشانهى منافق است. «لیقولنّ نخوض و نلعب»
خداوند از توجیهگرىها و آینده منافقان خبر داده و آنان را رسوا كرده است. «لیقولنّ نخوض و نلعب»
منافقان براى تبرئه خود هم سوگند خوردند و هم قصد خود را صددرصد شوخى دانستند. (لام در «لیقولنّ» حرف قسم و «انّما» حصر را مىرساند)
پیامبر مأمور توبیخ منافقان است. «قل أباللّه وآیاته...»
شوخى با مقدّسات دینى جایز نیست. «أباللّه وآیاته ورسوله كنتم تستهزؤن»