وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوۡكَ لِتَحۡمِلَهُمۡ قُلۡتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحۡمِلُكُمۡ عَلَيۡهِ تَوَلَّواْ وَّأَعۡيُنُهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُواْ مَا يُنفِقُونَ
92
تفسیر نور
ونیز (اشكالى نیست) بر آنان كه چون نزد تو آمدند تا آنان را براى شركت در جبهه بر مركبى سوار كنى، گفتى: چیزى نمىیابم كه شما را بر آن سوار كنم و آنان (از نزد تو) برگشتند، در حالى كه چشمانشان از اندوه، اشكبار بود كه چرا چیزى ندارند كه خرج جهاد كنند. (آرى، بر این گونه فقیرانِ عاشق جهاد، براى نرفتن به جبهه گناهى نیست)
نکتهها
در آیهى قبل، سخن از كسانى بود كه توان مالى براى كمك به جهاد نداشتند ودر این آیه سخن از فقیرانى است كه به خاطر فقر، مركبى براى حضور در جبهه ندارند لذا غصّه مىخورند واشك مىریزند، به این جهت در پاداش رزمندگان شریكند. چنانكه حسن بصرى مىگوید: رسول خداصلى الله علیه وآله به رزمندگان جنگ تبوك مىفرمود: در هر مالى كه خرج كردید و هر آسیبى كه دیدید، گروهى از جاماندگان در مدینه با شما شریكند، چون قلباً علاقمند به شركت در جبهه بودند. 141141) تفسیر درّالمنثور.
پیامها
تأمین امكاناتِ جنگى رزمندگان، به عهدهى حكومت است. «اَتوك لتحملهم» ارزش انسانها، به انگیزهها و روحیّات آنان است، نه تنها حركت و امكانات مادّى ومالى. «اعینهم تفیض من الدّمع » (آیه كسانى را مىستاید كه پول و امكانات ندارند، ولى ایمان و سوز و شور جبهه رفتن دارند)
مؤمن از شركت نداشتن در جبهه، ناراحت وگریان است. «تفیض من الدمع»