وَيَجۡعَلُونَ لِمَا لَا يَعۡلَمُونَ نَصِيبًا مِّمَّا رَزَقۡنَـٰهُمۡ تَٱللَّهِ لَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَفۡتَرُونَ
56
وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ ٱلۡبَنَـٰتِ سُبۡحَـٰنَهُۥ وَلَهُم مَّا يَشۡتَهُونَ
57
تفسیر نور
و(مشركان) سهمى از آنچه را ما روزى آنان كردهایم براى بتهایى قرار مىدهند كه هیچ نمىدانند. به خدا سوگند حتماً از آنچه افتراء مىبندید بازخواست خواهید شد.
وبراى خداوند دختران را قرار مىدهند، در حالى كه او (از فرزند داشتن) منزّه است ولى براى خودشان آنچه را (از پسران) كه علاقه دارند (قرار مىدهند.)
نکتهها
ممكن است این آیه اشاره به مضمون آیه 136 سوره انعام باشد كه بتپرستان سهمى از كشاورزى و دامدارى خود را، نصیب بتها مىدانستند، «و جعلوا للَّه مما ذَرا من الحرث و الانعام نصیباً فقالوا هذا للَّه بزعمهم و هذا لشركائنا» احتمال دیگرى كه مرحوم علامه طباطبایى در این آیه پسندیدهاند، آن است كه مردم در نزول نعمتها ورفع بلاها، نقشى براى خدا در نظر نمىگیرند و همه را از غیر او مىبینند.مشركان، ملائكه را دختران خدا مىدانستند، چنانكه در آیه 19 سورهى زخرف مىفرماید: «و جعلوا الملائكة الّذین هم عباد الرحمن اِناثاً» و در این عقیدهى آنها، سه انحراف بود:
الف: براى خدا فرزند قائل مىشوند، در حالى كه «لم یلد و لم یولد»
ب: ملائكه را دختر مىپنداشتند، در حالى كه آنها دختر و پسر ندارند.
ج: آنها كه خود دختر را مایه ننگ مىدانستند، آن را به خدا نسبت مىدادند! «أفَاَصفاكم ربّكم بالبنین و اتّخذ من الملائكة اِناثا»17
17) اسراء، 40.
پیامها
هرچه داریم از اوست، براى غیر او سهمى قرار ندهیم كه باید پاسخگو باشیم. «و یجعلون لما لایعلمون نصیباً ... تاللَّه لتسئلنّ» لطف مادى خداوند شامل منحرفان نیز مىشود. «مما رزقناهم»
اسباب ظاهرى و بشرى كه به آن دل بستهاید، خود خبرى از راه رزق و نعمت یا رفع بلا ندارند. «یجعلون لما لایعلمون نصیباً»
حتّى بخشى از نعمتها را از غیر خدا دانستن شرك است. «نصیباً ممّا رزقناهم»