يَـٰيَحۡيَىٰ خُذِ ٱلۡكِتَـٰبَ بِقُوَّةٍ وَءَاتَيۡنَـٰهُ ٱلۡحُكۡمَ صَبِيًّا
12
وَحَنَانًا مِّن لَّدُنَّا وَزَكَوٰةً وَكَانَ تَقِيًّا
13
تفسیر نور
اى یحیى! كتاب (خدا) را با قدرت بگیر و در كودكى به او حكمت (ونبوّت) دادیم.
و نیز از جانب خود، مهربانى و پاكى به او دادیم و او تقواپیشه بود.
نکتهها
«حكم» به معناى علم و فهم17 و قدرت قضاوت18 آمده است و در تفسیر المیزان مىخوانیم: مراد از «حكم»، علم به معارف الهى و كنار رفتن پردهى غیب است.سه نفر در كودكى به نبوّت رسیدند: سلیمان، عیسى و یحیىعلیهم السلام و سه نفر نیز در كودكى به امامت رسیدند: امام جواد و امام هادى وامام مهدى علیهم السلام19
برخى گفتهاند: یحیىعلیه السلام در كتاب عهد جدید، یوحنّا نامیده شده است.
شاید مراد از كتاب آسمانى در اینجا، تورات باشد. زیرا كتاب دیگرى كه بر حضرت یحیى نازل شده باشد، شناخته شده نیست.
در آیات 63 و 93 سورهى بقره نیز این فرمان آمده است كه كتاب آسمانى را با قدرت بگیرید. «خذوا ما آتیناكم بقوّة»
«حنان» به معناى شفقت ومهربانى است. رأفت خدا به یحیى وعشق او به خدا، مهر مردم به یحیى و محبّت یحیى به مردم، پرتو «حناناً من لدنّا»ى الهى است.
راه خدا همه چیزش رحمت است: خداى آن رحمان، پیامبرش «رحمة للعالمین»20 و«حناناً من لّدنّا»، كتابش «رحمة للعالمین»21 ومردمش «رحماء بینهم»22 است.
«زكات» به معناى صدقه، رشد، پاكى از گناه و بركت آمده است. یحیى براى حضرت زكریّا، هدیهاى مبارك و نمونهى انسان پاك و رشد یافته بود.
17) لسان العرب.
18) قاموس القرآن.
19) تفسیر اطیبالبیان.
پیامها
رهبر باید در تحقّق بخشیدن به اهداف كتاب آسمانى، صلابت داشته باشد. «یا یحیى خُذ الكتاب بقوّة» حفظ دین و اجراى احكام، به قاطعیّت و قدرت نیاز دارد. «خُذ الكتاب بقوّة»
دیندارى باید با قدرت و جدّیت باشد. «خُذ الكتاب بقوّة»
اگر خدا بخواهد، طفل را هم به مقام نبوّت مىرساند. «آتیناه الحكم صبیّا»
لازمهى تبلیغ و تربیت، رأفت، محبّت و پاكى است. «و حَناناً و زكاة»
سرچشمهى رأفت و مودّت، خداوند است. «من لّدنّا»
روحیّهى رأفت و عطوفت براى انسان ارزش است. «حَناناً»
تقوایى ارزش دارد كه همیشگى و خصلت انسان باشد. «كان تقیّاً»
تقوا به معناى انزوا و خشن بودن نیست، بلكه همراه مردم بودن با مهربانى و محبّت است. «حَناناً... كان تقیّاً»
تقوا زمینه دریافت الطاف الهى رشد ومحبوبیّت است. «حَنانا...زكاة... كانتقیّاً»