وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَـٰبِ مُوسَىٰٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ مُخۡلَصًا وَكَانَ رَسُولًا نَّبِيًّا
51
تفسیر نور
و در این كتاب از موسى یاد كن، زیرا كه او بندهى (برگزیده و) خالص شده (خدا) و فرستادهاى پیامبر بود.
نکتهها
كلمه «مُخلِص» (با كسر لام) به معناى كسى است كه فقط براى خداوند كار مىكند، ولى ممكن است شیطان در او اثر گذارده و او را به شرك بكشاند. چه بسیارند كسانى كه هنگام عذاب و غرق شدن مخلص هستند، ولى بعد از نجات به شرك مىگرایند.امّا كلمه «مُخلَص» آن گروه از افراد برگزیدهاى هستند كه شیطان راه نفوذ بر آنان را ندارد. «الاّ عبادك منهم المخلَصین»61 به گفته تفسیر كشّاف «مخلِص» كسى است كه براى خدا كار مىكند و «مخلَص» كسى است كه خداوند او را براى خود خالص كرده و برگزیده است و غیر خدا در او اثر نمىكند.
برگزیدگى موسى را در آیات دیگر مىبینیم: «و اَنَا اختَرتُك»62 من تو را انتخاب كردم ودر جاى دیگر آمده: «واصطنعَتك لنفسى»63 من تورا براى خودم برگزیدم.
حضرت موسى علیه السلام هم رسول بود و هم نبىّ. «نبىّ»، كسى است كه صداى فرشته را مىشنود، ولى شخص فرشته را نمىبیند، امّا «رسول» علاوه بر شنیدن صدا، خود فرشته را هم مىبیند.64 «رسولاً نبیّاً»
61) حجر، 40.
64) تفسیر المیزان و نورالثقلین.
پیامها
یاد بزرگان، آثار تربیتى و الگویى دارد. «واذكر...»آشنایى با تاریخ انبیا و مجاهدتهاى آنان، سنّتهاى الهى و امدادهاى غیبى، زمینهى كسب تجربهها وعبرتها و عامل دلگرمى است. (خصوصاً تاریخ پرماجراى موسى كه صدها آیه را به خود اختصاص داده است) «واذكر»
ارزشهاى معنوى ملاك بزرگداشت است. «واذكر... انه كان مخلصا»
خلوص، زمینهى دستیابى به رتبههاى معنوى است. «مخلصا... رسولا نبیّا»
انبیا معصومند و شیطان در آنان نفوذى ندارد. «مخلَصاً»
خداوند، افرادى را براى اتمام رسالت خالص كرده است.65 «كان مخلَصاً»
65) چنانكه در آیهى 45 سوره ص نیز مىخوانیم: «انّا اخلصناهم»