وَلَقَدۡ كَتَبۡنَا فِي ٱلزَّبُورِ مِنۢ بَعۡدِ ٱلذِّكۡرِ أَنَّ ٱلۡأَرۡضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ ٱلصَّـٰلِحُونَ
105
تفسیر نور
و همانا در (كتاب آسمانى) زبور (كه) بعد از ذكر، (تورات، نازل شده) نوشتیم كه قطعاً بندگان صالح من وارث زمین خواهند شد.
نکتهها
كلمهى «زبور» در لغت عرب به معناى هر نوع نوشته و كتاب است. «و كل شىء فعلوه فىالزبر»97 ولى به قرینهى آیه «و آتینا داود زبوراً»98 به نظر مىرسد كه مراد، كتاب اختصاصى حضرت داود علیه السلام باشد كه در برگیرنده مجموعهى مناجاتها، نیایشها واندرزهاى آن حضرت است. این كتاب بعد از تورات نازل شده ومراد از «ذِكْر» در این آیه نیز همان تورات است، چنانكه در آیه 48 همین سوره هم گذشت كه تورات، ذكر است. «و لقد آتینا موسى و هارون الفرقان و ضیاء و ذكراً للمتقین»بعضى گفتهاند كه منظور از «زبور» در این آیه، تمام كتب آسمانى و مراد از «ذكر»، قرآن مجید است و كلمهى «من بعد» نیز بمعناى «علاوه بر» مىآید، كه در این صورت معناى آیه چنین مىشود: ما علاوه بر قرآن، در تمام كتب آسمانى نوشتیم كه وارثان زمین هر آینه بندگان صالح من خواهند بود.
از امام صادقعلیه السلام دربارهى زبور و ذكر سؤال شد، حضرت فرمودند: ذكر در نزد خداوند است و زبور كتاب نازل شده بر داود است و همهى كتابهاى نازل شده در نزد اهل علم است و آنان ما (اهلبیت) هستیم.99
در پنج مورد از زبور «مزامیر» حضرت داود كه امروزه جزء كتب عهد قدیم بشمار مىرود، شبیه این تعابیر آمده است كه: مردان صالح، وارث زمین خواهند شد. 100
در روایات متعدّد آمده است كه آن بندگان صالحى كه وارث زمین خواهند شد، یاران حضرت مهدى علیه السلام هستند.101
در بعضى روایات مىخوانیم كه اهلبیت پیامبر اسلامعلیهم السلام وارثان زمین خواهند شد و افراد بد دوباره زنده خواهند شد.102
97) قمر، 52.
99) كافى، ج1، ص 225.
100) تفسیر نمونه.
101) تفسیر نورالثقلین.
102) تفسیر قمى، ج2، ص297.
پیامها
سنّت الهى آن است كه بندگان صالح، حاكم و وارث جهان باشند. «كتبنا» پیشگوئىهاى قرآن قطعى است. «لقد كتبنا فى الزبور ...»
قرآن، از آیندهى تاریخ خبر مىدهد. «یرثها ...»
آینده از آن صالحان است. «یرثها عبادى الصالحون»
دین از سیاست جدا نیست. «یرثها عبادى الصالحون»
عبادت تنها كافى نیست، صلاحیّت و عمل صالح نیز لازم است. «عبادى الصالحون»
وراثت زمین و حكومت بر جهان دو شرط دارد، بندگى خداوند و انجام اعمال صالح. «عبادى الصالحون»