قَـٰلَ رَبِّ ٱحۡكُم بِٱلۡحَقِّ وَرَبُّنَا ٱلرَّحۡمَـٰنُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ
112
تفسیر نور
(پیامبر) گفت: پروردگارا! (تو خود میان ما) به حقّ داورى كن، و (اى كافران بدانید كه) پروردگار همه ما خداوند رحمان است كه در برابر آنچه (از نسبتهاى ناروا كه او را) توصیف مىكنید كمك خواسته مىشود.
نکتهها
آنچه در قرآن در موارد افترا بر خداوند آمده است، وصف خیالى مردم از خداوند است نه وصف حقّ و لذا مىخوانیم «و لكم الویل مما تصفون»108 واى بر شما از توصیفى كه مىكنید، و یا در جاى دیگر آمده است: «سیجزیهم وصفهم»109 خداوند بزودى كیفر وصف آنان را خواهد داد، و یا در این آیه مىفرماید: «المستعان على ما تصفون» از خداوند بر آنچه كه شما وصف مىكنید كمك مىخواهم.108) انبیاء، 18.
پیامها
گاه لجاجتها به حدّى مىرسد كه پیامبر «رحمة للعالمین» را به گلایه و نفرین وامىدارد. «رحمة للعالمین - قال ربّ احكم» در برابر لجاجت دشمنان، از خداوند كمك بگیریم. «واللّه المستعان»
دعا را با كلمه «ربّ» آغاز كنیم. «ربّ احكم»
ربوبیّت و قضاوت با یكدیگر رابطه نزدیك دارند. «ربّ احكم»
عالم مطلقى كه همه چیز را مىداند، قضاوتش به حقّ است. «یعلم الجهر یعلم ما تكتمون - ربّ احكم بالحقّ»
حتّى در مورد دشمنان نیز از حقّ تجاوز نكنیم و كیفر بیش از حقّ نخواهیم. «ربّ احكم بالحقّ» (البتّه قضاوتها و احكام الهى همیشه بر حقّ است و این ما هستیم كه باید به مقدار حقّ راضى باشیم).
حتّى در هنگام نفرین و درخواست كیفر، باز هم رحمت را فراموش نكنیم تا روزنهى امیدى براى همیشه و نزد همگان باز بماند. «ربّنا الرّحمن»
تهمتها و هرزهگوئىها، بىپاسخ نخواهد ماند. «المستعان على ما تصفون»
به یاد داشته باشیم كه حساب و كتاب در كار است، پس در ستایشها و انتقادها دقّت كنیم. «المستعان على ما تصفون»