فَلَمَّا رَأَوۡهُ زُلۡفَةً سِيٓـَٔتۡ وُجُوهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَقِيلَ هَـٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تَدَّعُونَ
27
تفسیر نور
پس چون آن (دوزخ موعود) را نزدیك ببینند، چهرههاى كسانىكه كفر ورزیدند، زشت و گرفته گردد و (به آنها) گفته شود: این است آنچه (در دنیا به عنوان تمسخر) مىخواستید.
نکتهها
«زلفة» به معناى نزدیك است، به سرزمین مشعرالحرام «مزدلفة» مىگویند چون به مكّه نزدیك است.«تدّعون» درخواست جدى و باعجله است. در آیه چهاردهم سوره ذاریات مىخوانیم: «یوم هم على النّار یفتنون ذوقوا فتنتكم هذا الّذى كنتم به تستعجلون»21 یاد كن روزى را كه آنان با آتش شكنجه و عذاب شوند، شكنجهتان را بچشید، این همان است كه با شتاب خواهان آن بودید و مىگفتید: «ایّان یوم الدّین»22
قرآن كریم در آیات متعدّدى به توصیف سیماى نیكوكاران و مجرمان در قیامت پرداخته است. درباره نیكوكاران مىفرماید:
«وجوهٌ یومئذٍ مسفرة ضاحكةٌ مستبشرة»23 در آن روز صورتهایى درخشان و خندان و شادمانند.
«وجوهٌ یومئذٍ ناعمة»24 صورتهایى در آن روز، شاداب و باطراوتند.
«تعرف فى وجوههم نضرة النعیم»25 در چهرههاى آنان خرّمى و طراوت را درك مىكنى.
اما در باره منحرفان و مجرمان مىفرماید:
«و وجوهٌ یومئذٍ علیها غبرة ترهقها قترة»26 بر صورتهایى در آن روز غبار و كدورت است، و سیاهى و تاریكى آن را فرا گرفته است.
«وجوهٌ یومئذٍ خاشعة»27 چهره هایى در آن روز ذلیل و فرو افتادهاند.
«تلفح وجوههم النار و هم فیها كالحون»28 شعلههاى آتش سخت به صورتهایشان مىوزد و چهره آنان عبوس و شكسته و دندانهایشان به واسطه سوختن لبها نمایان است.
«و نحشرهم یوم القیامة على وجوههم عمیاً و بكماً و صمّاً»29 آنان را در قیامت كور و كر و لال و بر صورتهایشان محشور مىكنیم.
«وجوهٌ یومئذٍ باسرة»30 صورتهایى در آن روز به شدت عبوس و درهم كشیدهاند.
«یوم یسحبون فى النار على وجوههم»31 روزى كه در میان آتش به رو كشیده شوند.
21) ذاریات، 13 - 14.
پیامها
كفر در دنیا، سبب روسیاهى در آخرت است. «سیئت وجوه الّذین كفروا...» در قیامت علاوه بر عذاب جسمى، عذاب روحى تحقیر نیز وجود دارد. «هذا الّذى كنتم به تدّعون»