قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِيِّ ٱلۡأُمِّيِّ ٱلَّذِي يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَـٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
158
امام مجتبى علیه السلام فرمود: جمعى از یهود نزد پیامبر صلى الله علیه وآله آمده، گفتند: آیا تو گمان مىكنى مثل موسى، پیامبر هستى؟ حضرت پس از اندكى سكوت فرمودند: آرى، منم خاتم پیامبران و پیشواى پرهیزكاران و فرستادهى پروردگار جهانیان. پرسیدند: بر چه كسانى مبعوث شدهاى؟ عرب یا عجم یا ما؟ آیهى فوق نازل شد. 297 یعنى من بر همهى جهانیان رسولم.
تكرار كلمهى «اُمّى» در این آیه و آیهى قبل، نشانهى اهمیّت آن در اثبات حقانیّت پیامبر صلى الله علیه وآله و قرآن است.
با توجّه به آیهى قبل كه فرمود: آنان نام و نشان پیامبر اسلام را در تورات و انجیل به خوبى مىیابند، مخاطب این آیه همهى مردم حتّى یهود و نصارا مىباشند.
این آیه، ابتدا بر سه مطلب تأكید مىكند: 1- اثبات خالقیّت خداوند. «له ملك السموات و الارض» 2- توحید و یگانگى خداوند. «لا اله الاّ هو» 3- قیامت و حشر و نشر. «یحیى و یمیت» پایان، آیه مىفرماید: حال كه مبدأ و معاد بدست خداست، پس به او ایمان آورید: 298 «فآمنوا باللّه و رسوله»
296) تفسیر نمونه
297) تفاسیر صافى و نمونه
298) تفسیر اثنىعشرى
رسالت حضرت محمّد صلى الله علیه وآله جهانى است. «یا ایّها النّاس انّى رسول اللّه الیكم جمیعاً» و مكتب جهانى، رهبر جهانى لازم دارد. كسى كه حكومت كامل بر همهى هستى دارد، قدرت بر زنده كردن و میراندن هم دارد. «له ملك السموات و الارض... هو یحیى و یمیت»
نبوّت، لازمهى توحید و معاد است. چون خداوند یكتا، مالك هستى است، «له ملك السموات والارض» حیات ومرگ نیز به دست اوست، «هو یحیى و یمیت» پس، رهبرى و هدایت انسانها هم باید از طرف او باشد. «فآمنوا باللّه و رسوله النبىّ الامّى»
رهبر باید به راه خود ایمان كامل داشته باشد. «یؤمن باللّه و كلماته»
ایمان به خدا و رسول و تبعیّت از پیامبر صلى الله علیه وآله، در كنار هم رمز هدایت است. «آمنوا باللّه و رسوله... واتّبعوه لعلّكم تهتدون»
پیروى از قرآن و سنّت و سیرهى پیامبر، هر دو لازم است. «واتّبعوه» (در آیهى قبل سخن از تبعیّت از نور و قرآن بود و در اینجا تبعیّت از پیامبر صلى الله علیه وآله)
حتّى اهل كتاب نیز باید به پیامبر اسلام ایمان داشته و از او پیروى نمایند. «یا ایّها النّاس... فآمنوا باللّه و رسوله... و اتّبعوه»
تقلید و تبعیتى كه انسان را به هدایت و كمال برساند، ارزشمند است. «و اتّبعوه لعلّكم تهتدون»