وَوَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِم بِمَا ظَلَمُواْ فَهُمۡ لَا يَنطِقُونَ
85
أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِيَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوۡمٍ يُؤۡمِنُونَ
86
تفسیر نور
و به خاطر ظلمى كه كردند، حكم (عذاب) بر آنان مقرر گردید، پس آنها حرفى نمىزنند (و سخنى ندارند كه بگویند).
آیا ندیدند كه ما شب را قرار دادیم تا در آن آرام گیرند و روز را روشنى بخش ساختیم؟ (تا در آن براى معاش خود تلاش كنند) حتماً در این امر براى كسانى كه ایمان دارند عبرتهایى است.
نکتهها
نقش تاریكى شب، در آرامش اعصاب و روشنى روز در فعّالیّت وجود انسان یكى از مسایل علمى ثابت شدهى امروز است.96طرح مسألهى خواب وبیدارى، بعد از مسأله رجعت ومعاد، شاید داراى این پیام باشد كه از رجعت ومعاد تعجب نكنید، زیرا این دو مثل خواب وبیدارى است.
شب، نمونهى رحمت خدا بر مردم و نشانهى حكمت و قدرت الهى است و نادیده گرفتن نقش شب، نمونهاى از تكذیب جاهلانهاى است كه در آیه قبل مطرح شده بود.
وسایل آرامش
در قرآن برخى امور به عنوان وسیلهى آرامش و سكینه معرّفى شدهاند، از جمله:
1. یاد خدا. «الا بذكر اللّه تَطمئنّ القلوب»97
2. امداد غیبى. «هوالّذى أنزل السّكینة فى قلوب المؤمنین»98
3. آثار و اشیاى مقدّس. «أن یأتیكم التّابوت فیه سكینة من ربّكم»99
4. تشویق اولیاى الهى. «اِنّ صلوتك سَكنٌ لهم»100
5. سرپناه و خانه. «واللّه جَعَل لكم من بیوتكم سَكنا»101
6. همسر. «خَلَق لكم من انفسكم ازواجاً لتسكنوا»102
7. شب. «انّا جعلنا الّیل لیسكنوا»103
گفتنى است كه نزول قرآن، معراج پیامبر، وقت دعا ومناجات در هنگام شب است؛ گرچه برخى منحرفان، از نعمت شب وتاریكى آن سوء استفاده كرده وگناهانى مرتكب مىشوند.
عصر حاضر، آرامش را در جاى دیگرى جستجو مىكند و لذا به نتیجه هم نرسیده است، امروز دنیا به تكنولوژى، اسلحه، ثروت، قدرت و روابط دپیلماسى دل بسته و به خاطر از دستدادن معنویّت، رنگ آرامش را نمىبیند. بسیارند افرادى كه به موادّ مخدّر، شراب و شهوت و... آلوده شدهاند و غرق گناهند؛ براى دریافت حقیقت، كافى است كه به آمار جنایات در دنیا مراجعه كنیم.
96) تفسیر نمونه.
پیامها
عذاب ستمگران قطعى است. «وقع» وعدهى عذابهاى الهى، قبلاً به ستمگران گفته شده است. «القول»
عامل بدبختىهاى انسان، خود اوست. «بماظلموا»
تكذیب وتمرّد از هشدارهاى جدّى انبیا ظلم به خود است. «بماظلموا»
در قیامت، ستمگر حرفى براى گفتن ندارد. «لاینطقون»
كسانى كه از آمد ورفت شب وروز درس عبرت نگیرند، مورد انتقادند. بیشترین انتقادهاى قرآن از كسانى است كه زندگى غافلانه دارند. «ألم یروا»
نظام آفرینش با نیازهاى بشر هماهنگ است و این هماهنگى نشانهى وجود مدبّرى حكیم و یكتاست. «لیسكنوا»
در برنامهى زندگى، شب را مخصوص استراحت قرار دهید. «لیسكنوا فیه»
نقش ایمان و تفكّرِ دینى آن است كه هستى را معنادار و هدفدار و نشانهى قدرت و حكمت مىداند. «لیسكنوا - مبصراً - لآیات»
استراحت باید مقدّمهى كار و تلاش باشد. «لیسكنوا - مبصراً» روشنى روز، براى كار است، چنانكه در آیهى 12 سورهى اسراء مىفرماید: «مبصرة لتبتغوا فضلاً» تا فضل پروردگارتان را بجویید (و به تلاش و كار بپردازید).
تنها اهل ایمان از آیات الهى عبرت مىگیرند. «انّ فىذلك لآیات لقوم یؤمنون»