وَجَعَلۡنَـٰهُمۡ أَئِمَّةً يَدۡعُونَ إِلَى ٱلنَّارِ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ لَا يُنصَرُونَ
41
وَأَتۡبَعۡنَـٰهُمۡ فِي هَـٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا لَعۡنَةً وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ هُم مِّنَ ٱلۡمَقۡبُوحِينَ
42
تفسیر نور
وآنان (فرعونیان) را پیشوایانى قراردادیم كه به آتش (دوزخ) دعوت مىكنند و (البتّه در) روز قیامت، یارى نخواهند شد.
و در این دنیا، لعنتى بدرقهى آنان كردیم و روز قیامت، آنان از زشت چهرهگان خواهند بود.
نکتهها
قرآن مجید همچنان كه در مورد پیشوایان هدایت و نور، كلمهى «ائمّة» را بكار برده است، «و جعلناهم ائمّة یَهدون باَمرنا»68 این كلمه را بر جلوداران ضلالت و نار نیز اطلاق فرموده است، «و جعلناهم ائمّة یدعون الى النّار» و از این رو است كه در قیامت، هر كس با رهبرى كه در دنیا انتخاب كرده به دادگاه عدل الهى احضار مىشود. «یوم نَدعوا كلّ اُناس بامامهم»69 فرعون نیز به عنوان یكى از همین پیشوایان در آن روز قومش را به دوزخ وارد مىكند. «یقدم قومه یوم القیامة فاوردهم النّار»7068) انبیاء، 73.
پیامها
روحیّهى استكبارى، انسان را رهبر دوزخیان مىسازد. «و جعلناهم ائمّة...» نقش حكومتها را در شكلدهى ساختار فرهنگى و عقیدتى جامعه نمىتوان نادیده گرفت. «ائمّة یدعون الى النّار»
تبلیغات مستكبران، در واقع دعوت به دوزخ است. «یدعون الى النّار»
مستكبرانى كه امروز به عِدّه و عُدّه دل خوش دارند، در قیامت، بىكس ویاور خواهند بود. «یوم القیامة لا ینصرون»
كیفرهاى الهى، مخصوص آخرت نیست. «و اَتبعناهم فى هذه الدّنیا»
لعنت ونفرین مردم، تبلور قهر الهى است. «اتبعناهم فى هذه الدّنیا لعنة» چنانكه دعاى خیر مردم و نام نیك، نشانهى لطف خداوند است. «و اجعل لى لسان صدق فى الاخرین»71
نفرین بر ظالم حتّى بعد از نابودى او لازم است. «اتبعناهم... لعنة»
زشت كارىهاى دنیوى، به زشتروئىهاى اُخروى مىانجامد. «یومالقیامة هم من المقبوحین»71) شعراء، 84.