ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ لِتَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَـٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ
61
تفسیر نور
خداوند كسى است كه شب را براى شما قرار داد تا در آن آرام گیرید و روز را روشنى بخش ساخت؛ همانا خداوند نسبت به مردم لطفِ بسیار دارد ولى بیشتر مردم شكرگزارى نمىكنند.
نکتهها
در آیهى قبل، به دعا و عبادت دعوت شدیم، در این آیه، خداوند گوشهاى از نعمتهاى خود را بیان مىكند تا روح معرفت و عشق و پرستش و دعا را در ما زنده كند.در قرآن چند چیز وسیلهى آرامش معرّفى شده است كه نمونههایى از آن را مىآوریم:
الف) یاد خدا. «ألا بذكر اللّه تطمئنّ القلوب»153 آگاه باشید تنها با یاد خدا دلها آرام مىگیرد.
ب) دعاى پیامبرصلى الله علیه وآله. «ان صلاتك سكن لهم»154 درود ودعاى تو براى مردم آرامبخش است.
ج) امدادهاى غیبى. «هو الذّى انزل السكینة فى قلوب المؤمنین»155 او كسى است كه آرامش را در دلهاى مؤمنان نازل كرد.
د) همسر. «لتسكنوا الیها»156 خداوند براى شما همسر قرار داد تا به نزد او آرامش یابید.
ه) خانه. «الذّى جعل لكم من بیوتكم سكنا»157 كسى كه براى شما از خانههایتان محل آرامش قرار داد.
و) شب، كه زمانى مناسب براى آرمیدن و آسایش است. «جعل لكم الّیل لتسكنوا فیه»
153) رعد، 28.
پیامها
عبادت و دعا به درگاه كسى رواست كه آفریننده شب و روز و تأمین كننده نیازهاى ماست. «اُدعونى... اللّه الذّى جعل لكم الّیل...» شب براى آرامش و روز براى نشاط و تلاش است. «الّیل لتسكنوا فیه و النّهار مبصراً»
استراحت مقدّمهى كار است. («لتسكنوا» قبل از «و النّهار مبصرة» آمده است).
شب و روز در كنار هم نعمت است. «الّیل - النّهار»
فضل خداوند در دنیا شامل مؤمن و كافر مىشود. «لذو فضل على النّاس»
كسى از خداوند طلبى ندارد، آن چه مىدهد لطف اوست. «لذو فضل»
نشانهى فضل او آن است كه با این كه مىداند اكثر مردم ناسپاسند، باز هم لطف خود را دریغ نمىكند. «لذو فضل على النّاس و لكن اكثر النّاس لا یشكرون»
اكثریّت، نشانهى حقّانیّت نیست. «اكثر النّاس لا یشكرون»
خداوند منتظر شكر و سپاس ما نیست. ما وظیفه داریم او را سپاس گوییم. «لذو فضل على النّاس و لكن اكثر النّاس لا یشكرون»
شب و روز دو نعمتى است كه سزاوار شكر هستند. «جعل لكم الّیل... و النّهار... ولكن اكثر النّاس لا یشكرون»